وجه تسمیه چهارسوق

دو تصویر کلی که از این بازی به ذهن متبادر می‌شود، یکی تنوع فعالیت‌هاست و دیگری ماهیت اقتصادی و خرید و فروش. پس از دو جهت این بازی ما را به یاد بازار می‌اندازد، یکی این که از هر جنسی در آن وجود دارد و دیگری این که در آن خرید و فروش صوت می‌گیرد.

چهارسوق که در اصل چهارسو بوده است، نام جایی از بازار که از هر چهار طرف به بازارهایی راه دارد نیز می‌باشد که بسیار شبیه نقشه‌ای است که برای زمین بازی در نظر گرفته شده بود.

بر اساس این دو وجه، نام چهارسوق در میان نامهای پیشنهادی دیگر انتخاب شد.

اهداف بازی

بازی خوب اهدافی دارد که با طراحی مناسب بازیکنان را به آن اهداف نزدیک می‌کند. وقتی روی اهداف متمرکز می‌شویم طرح‌هایی به دست می‌آیند که ممکن است از فضای زندگی بازیکنان فاصله داشته باشند و محیطشان یک محیط ناشناخته و متفاوت باشد. از این رو قدرت تأثیر بازی بر زندگی عادی فرد کاهش یابد. از طرفی فضاهای بیش از حد معمول و متداول نیز فرصتهایی تکراری هستند که همیشه در دسترس بازیکنان بوده‌اند و کلیشه‌ای شده‌اند. بازی چهارسوق تلفیقی است از واقعیت و مجاز، از زندگی معمولی و تجربیاتی بدیع و از سادگی و پیچیدگی، که شامل اهداف کلی زیر است:

– کار گروهی: تصمیم گروهی، عملکرد گروهی، تقسیم وظایف، همکاری، هماهنگی، نقش سرگروه و…

– تصمیم‌گیری: انتخاب، تجزیه و تحلیل راه‌های مختلف و…

– برنامه‌ریزی: درک اهمیت زمان، تفکر استراتژیک (راهبردی)، دید کوتاه‌مدت و بلندمدت و…

– شناخت خویش: توانایی‌های شخصی، نحوه تعامل شخص با گروه و …

– مهارتهای ارتباطی: ارتباط با اعضای گروه، ارتباط با گروه‌های دیگر، مذاکره و توافق، تبدیل روابط رقابتی به روابط مشارکتی و برد-برد، ارتباط با جامعه و اقشار اجتماع و…

– مهارتهای فنی: ساخت وسائل و قطعات مختلف، انجام کار فنی فیزیکی و عملی و…

– تجریه‌های هنری: شکوفایی استعدادهای هنری، تقویت درک هنری و …

– توانایی‌های روانی: کنترل خشم، کنترل اضطراب، صبر، امید، قناعت، اعتماد به نفس، توجه و حواس‌جمعی، مسئولیت‌پذیری، اعتماد و …

– تقویت روحیه چندبعدی بودن و تعادل

– علاقه‌مندی به دروس به وسیله‌ی مواجهه با آنها در بازی و شرایطی جذاب

با توجه به اهمیت اهداف و این که کارسوق به عنوان حلقه‌ای از زنجیر طرح درس کلاس جاوا محسوب می‌شد، حضور دانش‌آموزان در این برنامه الزامی اعلام شد.

توضیح بازی

رشته‌ی اتصال فعالیت‌ها و برنامه‌های مختلف به یکدیگر نقشه‌ی زمین بازی بود. این نقشه شامل تعدادی خانه است که هر کدام دارای یک فعالیت منحصر به فرد هستند.

موضوع فعالیت تمامی خانه‌ها بجز چهارخانه‌های وسط در اختیار دانش‌آموزان بود، ولی شرح هر فعالیت تنها زمانی برای آنان معلوم می‌شد که اقدام به انجام دادن ساخت: دوختن بالش، پختن غذا (الویه و ماکارونی)، ساخت سازه‌ی ماکارونی، سفال، ساخت مدار چاپی با فیبر و اسید مدار چاپی، ساخت آرم جاوا با یونولیت، ساخت دومینو با چوب، نقشه‌برداری از طبقات ساختمان و…

هنر: دوبله‌ی فیلم کوتاه، حفظ شعر و اجرای سرود، ساخت موسیقی بدون ابزار موسیقی، طراحی لوگو، عکاسی، پازل ۶۰ تکه اردوی کاشان و…

معما: میله‌های درهم، معمای منطق ریاضی (معماهای همزادی)، پازل ۳۰۰ تکه، سودوکو، ماز، معماهای اعداد، معماهای نوشتاری و…

بازی کامپیوتری: (در سایت کامپیوتر) بازی‌هایی فکری، مهارتی و ورزشی نظیر Mummy maze، FIFA، And yet it moves و…

کامپیوتر (برنامه‌نویسی): (در سایت کامپیوتر) آموزش سریع C++ و نوشتن برنامه به آن زبان، برنامه‌های الگوریتمی به زبان QBasic، Debug و…

فیزیک: (در آزمایشگاه فیزیک) ریخته‌گری، اندازه‌گیری چگالی، فاصله‌سنجی، سرعت آب شدن یخ و آزمون‌های تئوری و عملی

علوم اجتماعی: پیدا کردن اشیائی در مدرسه، [این فعالیت‌ها در بیرون از مدرسه و همراه با یک معلم انجام گرفت:] پر کردن پرسش‌نامه، قیمت گرفتن، خرید اقلامی بیرون از مدرسه و فروش درون مدرسه، رسم نقشه، خریدن خوراکی‌های اختتامیه و…

ریاضی: مسئله‌های جالب ریاضی، ارائه کتابهای آموزشی و طرح مسئله از دل مطالب کتابها و…

ورزش: روپایی، شوت به تیرک، پرتاب درون حلقه بسکتبال، بولینگ و…

زبان: خواندن متن و پاسخ به پرسش‌های صحیح و غلط

ادبیات: کلماتی از شعر حذف شده بودند و باید آن کلمات را حدس می‌زدند، گفتن چند بیت شعر با یک موضوعی که مشخص شده بود مثل خود چهارسوق، حفظ شعر، رمزگشایی کتیبه با حروف یونانی و…

تقریبا همه‌ی بچه‌ها در تمام طول بازی با شور و شوق خاصی به فعالیت‌ها می‌پرداختند و صرف نظر از این که در رقابت چه شرایط و جایگاهی دارند، تلاش می‌کردند و لذت می‌بردند. تنها در اواخر بازی بود که یکی دو گروه کمی خسته شده و به فوتبال روی آورده بودند و حتی در همان زمان هم اکثر گروه‌هایی که شرایط رقابتی مناسبی نداشتند به فعالیت مشغول بودند؛ گروه‌هایی که شرایط مناسبی داشتند که به آب و آتش می‌زدند.

تنوع و جذابیت فعالیت‌ها یک روز متفاوت را برای بچه‌ها رقم زد و در این روز کارهایی را تجربه کردند که شاید دیگر فرصتش را به دست نیاورند.

ساختار استراتژیک بازی بچه‌ها را به دنیای خاصی فرو برده بود، انگار که هر گروه یک کشور است. بعضی کشورها با هم متحد می‌شدند؛ بعضی به دنبال محاصره‌ی کشورهای همسایه بودند؛ بعضی رهسپار سرزمین‌های ناب بودند؛ بعضی به فکر گسترش در سرزمین‌های کم‌ارزش‌تر بودند و…

تقریبا همه در هر لحظه مشغول بودند با این که بالکل برنامه بر پایه‌ی آزادی بود و هیچ اجبار و برنامه‌ی زمان‌بندی شده‌ای در ساختار تعریف نشده بود. تنها نوع طراحی بازی بود که همه را در همه لحظات به کاری مشغول کرده بود که از آن لذت می‌بردند و مدام در تلاش بودند.

فقط پاک شدن نقشه در میان روز کمی باعث تغییر برنامه شد که البته آن هم خیلی سریع جبران شد و شرایط برگشت. عیب کوچک دیگری هم در تعداد کمی از فعالیت‌ها دیده می‌شد که چندان به زیبایی فعالیت‌های دیگر نبودند.

به طور کلی به لطف خدا چهارسوق به زیبایی برگزار شد. بچه‌ها از بازی لذت می‌بردند. معلم‌هایی که قبل از شروع چهارسوق کمتر در جریان برنامه‌ها بودند، با دیدن برنامه شگفت‌زده شده بودند و از چهارسوق به عنوان یکی از بهترین برنامه‌های اتفاق افتاده در مدرسه یاد می‌کردند.

هر چه بود لطف خدا بود که در زحمات معلمانی از داخل و خارج گروه پویش بروز پیدا کرد و به اجرا در آمد. خدا را شکر می‌کنیم که در میان معلمان این همه همدلی وجود دارد که فرقی نمی‌کند برنامه مربوط به کدام گروه آموزشی باشد؛ همه از همه‌ی گروه‌ها با هم در آن زحمت می‌کشند و برای اعتلای دانش‌آموزان و مدرسه دست در دست یکدیگر دارند. خدا را شکر می‌کنیم که در میان این جمع، این همه شور و شوق به کار نو و مفید وجود دارد. از خدا می‌خواهیم برنامه‌های بعدی مدرسه همگی به خوبی چهارسوق و بهتر از آن باشد.

آن می‌نمودند.

jadval-riz
4s,r